Foto Starterslift boek

Interview: Toolschool legt de online-journalistiek uit

Wij zijn sinds november onderdeel van Starterslift, een plek waar startups gecoacht en ondersteund worden door ervaren ondernemers, en werden kort na onze toelating geïnterviewd voor het jubileumboek. 10 jaar Starterslift, 15 startups aan het woord. Toolschool kwam te spreken over hoe wij tot ons bedrijf kwamen, de opstartfase en (achteraf hilarische) ondernemersblunders.

Hieronder het hele interview. Tekst door Leon van Corven, foto door Erik van der Burgt.

“In het vierde jaar van onze opleiding Journalistiek aan het Fontys moesten we voor het onderdeel ‘Ondernemerschap en Innovatie’ een fictief bedrijf opzetten. We wisten meteen: dat doen we samen, met z’n tweeën en niemand anders erbij. Maike en ik zijn al vanaf dag één op de opleiding vriendinnen. We vertrouwen elkaar, kunnen perfect samenwerken, dus het was meteen duidelijk dat we ook samen ‘ons bedrijf’ zouden oprichten. Al snel waren we het er over eens dat we daarbij onze ervaringen tijdens de stage bij NRC om zouden kunnen zetten in een ‘product’: het idee voor Toolschool was geboren.”

Het verhaal dat Marissa van Loon en Maike van Leeuwen vertellen aan de keukentafel van een rijtjeshuis in Roosendaal maakt nieuwsgierig. Twee jonge meiden (22 en 23 jaar), geen spoor van een kantoor, maar wel een veelbelovend bedrijf, dat in de ontwikkeling wordt ondersteund door Starterslift.

Stage als inspiratie

“Wat Toolschool doet”, vertelt Maike, “is aan partijen en personen uitleggen hoe zij verhalen het beste online kunnen overbrengen. Tijdens onze stage bij NRC merkten we dat daar grote behoefte aan was. Wij kwamen op de redactie binnen met het idee dat we er heel veel zouden gaan leren. Dat was enerzijds ook wel zo, maar er bleek nog iets anders te spelen. De journalisten die hun artikelen online wilden plaatsen, worstelden met zaken als, bijvoorbeeld, infographics. Hoe moest dat? Op hun verzoek hebben we ze daarbij geholpen en die ervaringen hebben we later – tijdens ‘Ondernemerschap en Innovatie’ – omgezet in workshops en sessies, die wij aanbieden onder de naam Toolschool.”

“We willen vooral bewustwording creëren voor de veelheid aan middelen en mogelijkheden”

Bewustwording creëren

“In de praktijk bestaat het werk van Toolschool er ‘fysiek’ uit dat we tijdens de workshops interactief met een groep aan de slag gaan”, verduidelijkt Marissa. “Daarnaast geven we ook klassikale informatiesessies aan groepen. Bijvoorbeeld aan studenten.”

Tijdens die workshops en sessies worden de deelnemers gericht en interactief met hun neus op hun eigen werk gedrukt. Maike: “Online is een breed begrip. We willen vooral bewustwording creëren voor de veelheid aan middelen en mogelijkheden en hoe die het beste kunnen worden ingezet. Of het nu gaat om de ‘speciale taal’ waarmee je online schijft, het maken en toevoegen van tools – zoals tijdlijnen, infographics, kaartjes, 360 graden foto’s en video’s – of om het gebruik van social media in je stuk én voor de verspreiding ervan, het komt allemaal aan bod.”

Marissa gaat hier nog verder op in: “We confronteren heel direct, door de deelnemers tijdens de workshop te laten zien wat er wel en niet werkt aan wat ze hebben gemaakt. Aan de hand daarvan denken we met ze mee, hoe ze het kunnen verbeteren. We laten ze als het ware hun eigen werk ‘bestuderen’ en beoordelen, aan de hand van nieuwe instrumenten die wij ze aanreiken. Zonder te veroordelen. Alles vindt plaats in een open sfeer van verbetering.”

“We bieden écht datgene waar de deelnemer op zit te wachten: inzicht in wat wérkt. Dat wijkt totaal af van de praktijk van de papieren krant.”

Nieuwe mogelijkheden

Ondanks (of misschien wel juist vanwege) hun jonge leeftijd zijn Marissa en Maike nooit geconfronteerd met reacties als…’Wie zijn jullie nou om ons te verbeteren!’… “Nee”, lacht Marissa, “dat hebben we nooit gehoord. Deelnemers staan juist open voor alle nieuwe mogelijkheden die wij ze aanreiken. Ze hebben ook wel door, dat ze er voordeel van kunnen hebben in hun werk.”

“We hebben onze methode aanvankelijk sterk ‘lean’ getest”, probeert Maike het succes nog wat verder te onderbouwen. “We bieden daardoor écht datgene waar de deelnemer op zit te wachten: inzicht in wat wérkt. Dat wijkt totaal af van de praktijk van de papieren krant. Er zijn online zoveel elementen toe te voegen. Om de lezer te informeren, maar ook om zijn aandacht vast te houden. Want ook dat is een (vaak vergeten) onderdeel van online communicatie. Daarbij komen zowel technische als creatieve ‘skills’ om de hoek kijken. Wij geven aan hoe die het beste kunnen worden ingezet om de doelgroep optimaal te bedienen.”

Met Toolschool leveren Maike en Marissa maatwerk voor elke klant. Dat kost vooral in de voorbereidingsfase veel tijd. Het aantal workshops en sessies blijft daardoor beperkt. “Ook omdat we zelf als journalisten in de praktijk willen blijven werken”, zegt Marissa. “Al is het alleen maar om te laten zien dat we het goed kunnen, maar ook omdat we het te leuk vinden om helemaal los te laten.”

Nieuwsbrief

Geheel in het gedachtengoed van Toolschool wordt het product gepresenteerd via online middelen. Meldingen over het product op het eigen Twitter-account worden regelmatig gedeeld en zo gaat het – zoals Marissa zegt – “…steeds meer rollen”.

Kloppend hart is daarbij de nieuwsbrief. Daarmee is een netwerk opgebouwd, dat zich uitstrekt van freelancers voor lokale omroepen tot redactieleden van online platforms en studenten door heel het land’. “Met de nieuwsbrief houden we de klanten op de hoogte van de online wereld”, zegt Maike. “We laten ze zien wat er speelt, wat andere media al doen, of er relevante onderzoeken gedaan zijn, enz. Zo verspreiden we kennis en hopen we mensen te inspireren en enthousiast te maken voor het vak.”

Eerste stappen als bedrijf

Na ‘het idee’ volgde voor de initiatiefnemers het moeilijkste deel in hun traject naar Toolschool. De bedrijfsmatige opzet pakten ze serieus aan. Marissa: “We hebben lang nagedacht over hoe we het bedrijf zouden gaan inrichten en hoe het product daar in zou passen. Na twee maanden en een aanzienlijk aantal lean-tests later – hadden we uiteindelijk een concept én toestemming van NRC om bij hun een pilot uit te voeren.”

Met een schaterlach herinneren Maike en Marissa zich nog de eerste stappen als bedrijf: “We hebben bijna het boek ‘Ondernemen voor Dummy’s’ moeten kopen. Het contact met Starterslift hielp ons op weg. Nadat we de gebruikelijke startersfouten hadden gemaakt, zoals kiezen voor de verkeerde bedrijfsvorm (we vonden – als vriendinnen – een ‘maatschap’ wel leuk. Wisten wij veel dat dat helemaal niet kon) en vergeten BTW te rekenen, kwamen we onder begeleiding van Starterslift in rustiger vaarwater. Het is soms nog steeds ingewikkeld, maar we proberen de moeilijke dingen goed te verdelen en komen er zo samen wel uit.”

Met z’n tweeën…

Samen, twee vriendinnen in één bedrijf. En als het groter wordt? “Tja… misschien nemen we dan wel iemand in dienst, maar dat willen we eigenlijk zo lang mogelijk uitstellen”, zijn Maike en Marissa het met elkaar eens. “Alles hebben we zelf bedacht en vormgegeven en om dat nu uit handen te geven… dat zal heel spannend zijn. Voorlopig werken we met z’n tweeën hard aan de vervolmaking van Toolschool. Het Nederlandse media- en journalistieke landschap moet straks weten hoe belangrijk online is en hoe je daar mooie en goede verhalen voor kunt maken. De mogelijkheden worden alleen maar groter, wij maken anderen daar graag wegwijs in.”

Say Something